International hat sich im Februar 1999 der "International VLBI Service for Geodesy and Astrometry" (IVS) etabliert, der die Meßprogramme und Beobachtungen, den Datenfluß zwischen den Beobachtungsstationen zu dem Korrelator und den Analysezentren und die gesamte Auswertung koordiniert und der schließlich die Ergebnisse als IVS-Produkte veröffentlicht.
Die Verteilung der VLBI-Antennen ist den folgenden Abbildungen zu entnehmen.
| IVS-Stationen |
| Globale Verteilung |
| Nordamerika |
| Europa |
| Japan |
Das Radioteleskop stand bereits 1983 nach einer Bauphase von zwei Jahren für Testmessungen zur Verfügung. Der operationelle Meßbetrieb wurde im Januar 1984 aufgenommen. Es waren keine nennenswerten Ausfälle zu verzeichnen. Bedingt durch eine sorgfältige Wartung und Ersatzteilvorhaltung konnten die technischen Ausfälle stets rechtzeitig behoben werden.
Die hohe technische Zuverlässigkeit und die stete Einsatzbereitschaft führten dazu, daß das Radioteleskop Wettzell nahezu in alle geodätische VLBI-Experimente einbezogen wird.
Die wichtigsten VLBI-Experimente sind in folgender Tabelle zusammengestellt. Sie sind in drei Gruppen eingeteilt, mit den primären Zielen
| Projekte mit Beteiligung des Radioteleskops Wettzell | ||
|---|---|---|
| Projekte | beteiligte Stationen | Meßdauer in Stunden pro Beobachtungs- session |
1. Rotationsparameter der Erde (Xp,Yp,UT1-UTC) | ||
| IVS-R1 und IVS-R2 (CORE/2001) |
weitere Infos siehe http://ivscc.gsfc.nasa.gov/program/descrip2002.html | 24 Std. |
| IRIS-A | Westford, Ft.Davis, Richmond, Wettzell | 24 Std. |
| IRIS-S (1986 - 1994) |
Westford, Ft.Davis, Richmond, Onsala, Hartebeesthoek, Wettzell | 24 Std. |
| SAFR | Hartebeesthoek, Westford, Ft.Davis, Richmond, Onsala, Wettzell | 24 Std. |
| GJRO (SESH) | Kashima, Wettzell, (Shanghai) | 24 Std. |
| NAVEX | Fairbanks, Greenbank, Kauai, Matera, Wettzell | 24 Std. |
| NEOS-A (eingestellt 2001) |
Fortaleza, Kokee, Greenbank, Wettzell | 24 Std. |
| NEOS-B | Algonquin Park, Fairbanks, Greenbank, Matera, Onsala, Wettzell | 24 Std. |
| IRIS-S (1994 - 2001) |
Westford, Richmond, Fortaleza, Hartebeesthoek, Wettzell | 24 Std. |
2. Projekte zur Drehgeschwindigkeit der Erde (UT1-UTC) |
||
| INTENSIVE | Wettzell-KokeePark (Wettzell-Westford;Wettzell-GreenBank) | 1 Std. |
| SHAWE | Shanghai, Wettzell | 1,5 Std. |
| SARG | Hartebeesthoek, Wettzell | 2 Std. |
3. Projekte zur Plattenbewegungen (CDP) |
||
| X-ATLANTIC | Westford, Wettzell, Onsala | 24 Std. |
| N-ATLANTIC | Westford, Ft.Davis, Mojave, Owens Valley, Onsala, Wettzell | 30 Std. |
| E-ATLANTIC | Westford, Onsala, Richmond, Medicina, Madrid, Wettzell | 30 Std. |
| W-ATLANTIC | Westford, Onsala, Richmond, Medicina, Wettzell | 30 Std. |
| POLAR | Westford, Mojave, Owens Valley, Gil Creek, Kashima, Onsala, Wettzell | 30 Std. |
| X-ASIA | Shanghai, Kashima, Hartebeesthoek, Hobart, Tidbinbilla, Wettzell | 24 Std. |
| GLOBAL | Santiago, Fairbanks, Kauai, Kashima, Hobart, Hartebeesthoek, Shanghai, Wettzell | 48 Std. |
| Research & Development (R&D) |
Fairbanks, Kauai, Mojave, Westford, Ft.Davis, Wettzell, Los Alamos, Onsala | 24 Std. |
| R&D D-DHF | Fairbanks, Kauai, Mojave, Westford, Ft.Davis, Wettzell | 27 Std. |
| EUROPE | Onsala, Medicina, Madrid, Matera, Noto, Wettzell | 24 Std. |
| EUROP-MV2/3 | MV2 bzw. MV3, (Onsala), Wettzell, Westford, Fairbanks, Noto | 24 Std. |
4. Astronomische/Astrophysikalische Experimente |
||
| RDV (Astron./Geod. Experimente; 6 Beob./ 2-monatl.) |
10 VLBA-Stationen u. 10 geod. Stationen | 24 Std. |
| ASTROmetrie | Westford, Ft.Davis, Richmond, Onsala, Hartebeesthoek, Wettzell | 24 Std. |
| EINSTEIN | Westford, Onsala, Wettzell | 1 Std. |
| JUPITER | Mojave, Kashima, Bologna, Wettzell | 24 Std. |
| EA-D | Max-Planck-Institut für Radioastronomie | 24 Std. |
| C94X3 | Shanghai, Madrid, Matera, Wettzell | 24 Std. |
| FRAME | Algonquin Park, Kokee, Greenbank, Fairbanks, Wettzell | 24 Std. |
Seit 2001 wurde das Radioteleskop wöchentlich einmal in die sog. CORE-Beobachtungen eingebunden. Die NEOS-A-Beobachtungen wurden mit NEOS-A-452 eingestellt. NEOS-A ging im Projekt CORE auf. Ein neuerer Entwurf eines IVS-Beobachtungsprogramms liegt für die Jahre 2002 bis 2005 vor. Nach diesem Entwurf werden im Jahr 2002 die ehemaligen NEOS-Beobachtungen von Di auf Mo verlegt und heißen nun IVS-R1, eine zweite sog. Rapid-Turnaround-Session, IVS-R4, wurde am Do eingeführt und ersetzt die sog. CORE-Beobachtungen. Die IRIS-S-Beobachtungen, an denen das Teleskop seit dem Beginn dieser Beobachtungen im Jahr 1986 teilnahm, wurden im Jahr 2001 zu Gunsten von CORE eingestellt. Der Vorschlag für die weitere Entwicklung des Beobachtungsprogramms für die Jahre 2002 bis 2005 ist dem Final Report der IVS Working Group 2 bzw. IVS Observing Program 2002--2005 zu entnehmen.
Die täglichen INTENSIVE-Beobachtungen wurden von 1983 bis 1995 auf der Basislinie Wettzell-Westford gemessen, anschließend auf der Basislinie Wettzell-GreenBank und momentan auf der Basislinie Wettzell-KokeePark (an 4 Tagen -Mo,Mi,Do und Fr- in der Woche).
Seit der 2.Jahreshälfte 2002 finden Samstags auf der Basislinie Wettzell-Tsukuba (Japan) sog. K4-Messungen, analog den Intensive-Messungen, statt. Die Auswertung erfolgt beim Geodetic Survey Institute (Tsukuba, Japan).
Die folgende Tabelle zeigt die Beteiligung des 20m- Radioteleskopes an den weltweiten Projekten für die Jahre 1983 bis 2003.
| Zusammenfassung der VLBI-Experimente mit dem 20m-Teleskop | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Jahr 1900+ | ||||||||||||
| Beobachtungen | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 | 91 | 92 | 93 | 94 |
| IRIS-A, NEOS-A+B |
3 | 67 | 72 | 72 | 72 | 73 | 73 | 73 | 59 | 48 | 60 | 62 |
| INT[Delta(UT1)] | - | 73 | 211 | 276 | 281 | 282 | 287 | 287 | 292 | 236 | 281 | 225 |
| IRIS-S | - | - | - | 4 | 5 | 3 | 3 | 12 | 12 | 12 | 12 | 12 |
| EUROPE | - | - | - | - | - | 5 | 2 | 4 | 3 | 5 | 4 | 6 |
| NASA | - | 2 | 12 | 12 | 12 | 5 | 1 | - | 21 | 22 | 15 | 23 |
| NASA-Astronomie | - | - | - | - | 2 | 2 | - | - | - | - | - | - |
| USNO-Erdrotation | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | 11 | 6 | 14 |
| Uni/MPIfR | - | - | - | - | - | - | - | 3 | 5 | - | 2 | 2 |
| mobile Kampagnen | - | - | - | - | - | - | 10 | - | 4 | 21 | 4 | 4 |
| sonst. 1h - 8h Messungen | - | 16 | 13 | 25 | 27 | 1 | 19 | 23 | 22 | 1 | 1 | 2 | sonst. 24h /MkII Messungen | - | - | 1/0 | 0/0 | 1/0 | 7/3 | 18/3 | 3/4 | 9/1 | 13/0 | 0/0 | 2/0 |
| Jahr 1900+ / 2000+ | Beobachtungen | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 | 01 | 02 | 03 | Ges | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| IRIS-A, NEOS-A+B, CORE (seit 2001)* |
52 | 53 | 52 | 45 | 51 | 52 | 90 | 106 | 103 | 1344 | |||
| INT[Delta(UT1)] | 287 | 200 | 277 | 248 | 278 | 235 | 200 | 202 | 225 | 4883 | |||
| IRIS-S | 12 | 12 | 12 | 10 | 12 | 12 | 12 | - | - | 157 | |||
| EUROPE | 6 | 6 | 6 | 5 | 6 | 7 | 3 | 4 | 4 | 76 | |||
| NASA | 15 | 33 | 5 | 6 | 7 | 12 | 6 | 13 | 17 | 233 | |||
| NASA-Astronomie | 2 | - | 8 | 3 | - | - | - | 3 | - | 20 | |||
| USNO-Erdrotation | 4 | 4 | - | - | 2 | - | - | - | - | 42 | |||
| Uni/MPIfR | 3 | 5 | 2 | 4 | 2 | 3 | 1 | 3 | - | 35 | |||
| mobile Kampagnen | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 43 | |||
| sonst. 1h - 8h Messungen/k4 | 6 | 10 | 1 | - | 1 | - | - | 21 | 6 | 195 | |||
| sonst. 24h /MkII Messungen | 0/0 | 2/0 | - | - | 1/16 | - | - | - | - | 57/27 | |||